{"id":8923,"date":"2025-08-18T20:55:33","date_gmt":"2025-08-18T20:55:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/?post_type=rbc_tl&#038;p=8923\/climate-crunch-the-power-sapping-ai-deepfake-menace"},"modified":"2025-08-25T13:43:54","modified_gmt":"2025-08-25T13:43:54","slug":"la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle","status":"publish","type":"rbc_tl","link":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/","title":{"rendered":"Bouleversements climatiques\u00a0: La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle"},"content":{"rendered":"\n<section class=\"wp-block-rbc-section-block  pos-rel\" style=\"border-radius:0px\">\n<div class=\"wp-block-rbc-section-inner-block  section-inner\" style=\"border-radius:0x\">\n<p>\u2794 Contrer l\u2019inqui\u00e9tude et le d\u00e9couragement<\/p>\n\n\n\n<p>\u2794 Le r\u00e8gne du charbon s\u2019\u00e9ternise<\/p>\n\n\n\n<p>\u2794 Coup de frein mondial sur les \u00e9nergies renouvelables<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-rbc-section-block  pos-rel\" style=\"border-radius:0px\">\n<div class=\"wp-block-rbc-section-inner-block  section-inner\" style=\"border-radius:0x\">\n<h2 class=\"wp-block-heading is-style-default default\" id=\"h-sujets-chauds\">Sujets chauds<\/h2>\n\n\n\n<p>\u2794 <strong>Reprendre espoir en s\u2019informant.<\/strong> Ottawa entend investir 14,4&nbsp;millions de dollars dans <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=6443c08f94e76dcda31d8e6e53f2cd51d71baa575304028227c5d51d2ef5198c817f3ee4733db4d4423752f9bb29c85df83acfcd973d2111\" data-dig-id=\"LP-8923-896b126d\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"17&nbsp;projets\" class=\"rbc-link-format\">17&nbsp;projets<\/a> visant \u00e0 expliquer les enjeux environnementaux aupr\u00e8s des jeunes. L\u2019organisme BC&nbsp;Parks Foundation recevra par exemple 1,8&nbsp;million de dollars pour parler du d\u00e9clin de la biodiversit\u00e9 ou des programmes qui combinent climatologie et savoir autochtone traditionnel. Toute aide est la bienvenue, car une <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=6443c08f94e76dcd120cc935ad2209bda529e0104ab0ec42e137c045f84f70e0ef6678f7d96d3cd19e2ac0669265c80828d7cd3072a782eb\" data-dig-id=\"LP-8923-11730dca\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"\u00e9tude\" class=\"rbc-link-format\">\u00e9tude<\/a> r\u00e9cente montre que, face aux changements climatiques, les jeunes Canadiens se laissent gagner par l\u2019inqui\u00e9tude et le d\u00e9couragement.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2794 <strong>Le recyclage valorisant du&nbsp;CO<sub>2<\/sub>, ou comment r\u00e9soudre le probl\u00e8me des \u00e9missions des cimenteries.<\/strong> Une jeune entreprise de Calgary, Carbon Upcycling, vient de faire une perc\u00e9e en r\u00e9alisant la premi\u00e8re installation canadienne de captage et d\u2019utilisation du&nbsp;CO<sub>2<\/sub> chez un partenaire, la cimenterie Ash&nbsp;Grove de Mississauga. D\u00e8s&nbsp;2026, ce projet de 10&nbsp;millions de dollars permettra de capter le dioxyde de carbone \u00e9mis par les fours de l\u2019usine et de le convertir, ainsi que d\u2019autres produits secondaires, en mat\u00e9riaux cimentaires faiblement carbon\u00e9s. La capacit\u00e9 de l\u2019installation sera de 30&nbsp;000&nbsp;tonnes par&nbsp;an. Le financement est assur\u00e9 par divers programmes f\u00e9d\u00e9raux et par la soci\u00e9t\u00e9 de capital-risque CRH&nbsp;Ventures, \u00e0 des fins de promotion de l\u2019\u00e9conomie circulaire dans l\u2019industrie lourde (l<em>ire aussi notre <\/em><a href=\"http:\/\/Le recyclage valorisant du CO2, ou comment r\u00e9soudre le probl\u00e8me des \u00e9missions des cimenteries. Une jeune entreprise de Calgary, Carbon Upcycling, vient de faire une perc\u00e9e en r\u00e9alisant la premi\u00e8re installation canadienne de captage et d\u2019utilisation du CO2 chez un partenaire, la cimenterie Ash Grove de Mississauga. D\u00e8s 2026, ce projet de 10 millions de dollars permettra de capter le dioxyde de carbone \u00e9mis par les fours de l\u2019usine et de le convertir, ainsi que d\u2019autres produits secondaires, en mat\u00e9riaux cimentaires faiblement carbon\u00e9s. La capacit\u00e9 de l\u2019installation sera de 30 000 tonnes par an. Le financement est assur\u00e9 par divers programmes f\u00e9d\u00e9raux et par la soci\u00e9t\u00e9 de capital-risque CRH Ventures, \u00e0 des fins de promotion de l\u2019\u00e9conomie circulaire dans l\u2019industrie lourde (lire aussi notre \u00e9tude de cas consacr\u00e9e en 2024 \u00e0 Carbon Upcycling).\" data-dig-id=\"LP-8923-6631e69a\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"\u00e9tude de cas\" class=\"rbc-link-format\">\u00e9tude de cas<\/a> consacr\u00e9e en&nbsp;2024 \u00e0 Carbon Upcycling).<\/p>\n\n\n\n<p>\u2794 <strong>Trait\u00e9 de l\u2019ONU sur le plastique&nbsp;: les discussions pi\u00e9tinent. <\/strong>Le <a href=\"https:\/\/healthpolicy-watch.news\/global-plastics-treaty-talks-near-collapse-with-days-to-deadline\/\" data-dig-id=\"LP-8923-2ad67a5e\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"marathon de 10&nbsp;jours\" class=\"rbc-link-format\">marathon de 10&nbsp;jours<\/a> consacr\u00e9 \u00e0 la pollution par le plastique se termine aujourd\u2019hui sans que les 179&nbsp;pays participants soient parvenus \u00e0 s\u2019entendre. L\u2019enjeu est pourtant de taille&nbsp;: pailles, tasses et agitateurs, sacs de transport et microbilles contenues dans les produits \u00e0 usage unique encombrent les oc\u00e9ans et mettent en danger les milieux marins. Plus de 2&nbsp;000 d\u00e9l\u00e9gu\u00e9s planchent sur les 32&nbsp;clauses (au bas mot) de la d\u00e9claration provisoire mais, <a href=\"https:\/\/www.worldwildlife.org\/press-releases\/wwf-and-civil-society-organizations-call-on-countries-to-fix-the-process-keep-your-promise-and-end-plastic-pollution\" data-dig-id=\"LP-8923-dd1c2bfd\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"selon certains\" class=\"rbc-link-format\">selon certains<\/a>, m\u00eame la d\u00e9finition de \u00ab&nbsp;pollution par le plastique&nbsp;\u00bb ne fait pas consensus.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-rbc-section-block  pos-rel\" style=\"border-radius:0px\">\n<div class=\"wp-block-rbc-section-inner-block  section-inner\" style=\"border-radius:0x\">\n<h2 class=\"wp-block-heading mar-t-0 mob-mar-t-0 has-rbc-dark-blue-tint-color has-text-color has-link-color wp-elements-b560456094e7eb486a4d795e1ea65e2b\" id=\"h-des-hypertrucages-particulierement-energivores\">Des hypertrucages particuli\u00e8rement \u00e9nergivores<\/h2>\n\n\n\n<p>Le premier ministre de la Saskatchewan, <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=6443c08f94e76dcd9f2480d2fa9b57ed7f701f2e06355f56d4107e99648be52dc0b5fde2dd359808bafc0b4804952ccfe79a997ced9e849b\" data-dig-id=\"LP-8923-0bc13788\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"Scott&nbsp;Moe\" class=\"rbc-link-format\">Scott&nbsp;Moe<\/a>, a \u00e9t\u00e9 r\u00e9cemment la cible d\u2019une vid\u00e9o g\u00e9n\u00e9r\u00e9e par l\u2019IA qui le pr\u00e9sentait comme faisant la promotion des cryptomonnaies. L\u2019intelligence artificielle peut \u00eatre une menace sur le plan social, mais aussi en mati\u00e8re climatique.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u2019apr\u00e8s des donn\u00e9es extrapol\u00e9es d\u2019une <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=6443c08f94e76dcdbecb41455eebfcb37d9c99ab3fa2e8e3ef18081bd416fc13636eb8ce4ef0871adb38afabcda348bf407f46dd10748420\" data-dig-id=\"LP-8923-ed5879fa\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"\u00e9tude du&nbsp;MIT\" class=\"rbc-link-format\">\u00e9tude du&nbsp;MIT<\/a>, certains mod\u00e8les peuvent n\u00e9cessiter en effet jusqu\u2019\u00e0 20,4&nbsp;millions de joules pour produire une vid\u00e9o de 30&nbsp;secondes&nbsp;; c\u2019est ce que consomme un v\u00e9hicule \u00e9lectrique sur 18&nbsp;kilom\u00e8tres. Huit millions d\u2019hypertrucages pourraient \u00eatre mis en ligne cette ann\u00e9e. Leur nombre double tous les six mois, selon <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf464b8549e16df6a3647362e15cdc52dc46ac9e8299eb7255ea3166be61f87d7c8aa00fc2b43f19d5985d6f033eebe3dca\" data-dig-id=\"LP-8923-e45b7b35\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"Open&nbsp;Fox\" class=\"rbc-link-format\">Open&nbsp;Fox<\/a>, une soci\u00e9t\u00e9 d\u2019experts-conseils qui s\u2019adresse aux services charg\u00e9s de l\u2019application de la loi. Ajoutez \u00e0 cela les millions de vid\u00e9os absurdes, trompeuses ou quasi malveillantes concoct\u00e9es par&nbsp;IA et qui encombrent Internet (on y d\u00e9peint m\u00eame les pays comme des <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf44e2677612b0421aeacc02acaf5098e111273f93f014883cb92ddd12dabfb8d58b666c39212b72eae764a161a10992f3e\" data-dig-id=\"LP-8923-d8b75be9\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"cr\u00e9atures monstrueuses\" class=\"rbc-link-format\">cr\u00e9atures monstrueuses<\/a>&#8230;). Regarder une vid\u00e9o de 30&nbsp;secondes par jour pendant un mois reviendrait \u00e0 augmenter de&nbsp;40&nbsp;% la facture d\u2019\u00e9lectricit\u00e9 d\u2019un appartement pour personne seule, d\u2019apr\u00e8s Shaz&nbsp;Merwat, responsable principal, Politique \u00e9nerg\u00e9tique, qui s\u2019est pench\u00e9 en&nbsp;2024 sur les <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf4052bda80edc1a27f72304668d67628e64bf289fc22ee0d01a2b02f00ddd5d95a82a096cea716bbb55907f61f62c86384\" data-dig-id=\"LP-8923-37df77ff\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"besoins en \u00e9lectricit\u00e9 de&nbsp;l\u2019IA\" class=\"rbc-link-format\">besoins en \u00e9lectricit\u00e9 de&nbsp;l\u2019IA<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u2019intelligence artificielle exerce d\u00e9j\u00e0 une \u00e9norme pression sur les r\u00e9seaux \u00e9lectriques&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2794 Dans les pays d\u00e9velopp\u00e9s, les centres de donn\u00e9es compteront d\u2019ici&nbsp;2030 pour&nbsp;20&nbsp;% de la croissance de la demande en \u00e9lectricit\u00e9, d\u2019apr\u00e8s l\u2019<a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf4c1a80deba07d58fbc909d4bc07a282171929a023b8cf490e851a24ae905be1921782d2818c8271c0712ad8c8590df286\" data-dig-id=\"LP-8923-9e2bfe35\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"Agence internationale de l\u2019\u00e9nergie\" class=\"rbc-link-format\">Agence internationale de l\u2019\u00e9nergie<\/a>&nbsp;(AIE).<\/p>\n\n\n\n<p>\u2794 Les \u00e9missions de&nbsp;GES des centres de donn\u00e9es pourraient passer de 180&nbsp;Mt (millions de tonnes) aujourd\u2019hui \u00e0 300&nbsp;Mt en&nbsp;2035, selon l\u2019<a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf44306685c43d4bdb0140eb1f94c2900e457d019c2d135687c602387c32d591c70d93376c00818ad7219831880057077c6\" data-dig-id=\"LP-8923-bb2e56e3\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"\u00e9valuation de base de&nbsp;l\u2019AIE\" class=\"rbc-link-format\">\u00e9valuation de base de&nbsp;l\u2019AIE<\/a>, qui pr\u00e9voit m\u00eame 500&nbsp;Mt si le d\u00e9veloppement n\u2019est pas frein\u00e9, soit environ 2,5&nbsp;fois les \u00e9missions du <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf480a4b73aff57235f1452c7aaf86167c5b8ed638c10852b59eb3b75752e00c705c17aa9ed01795bca7b0a4ef1e6207206\" data-dig-id=\"LP-8923-c9bb6cb9\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"secteur p\u00e9trogazier canadien\" class=\"rbc-link-format\">secteur p\u00e9trogazier canadien<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2794 Aux \u00c9tats-Unis&nbsp;\u2013&nbsp;le pays qui projette de construire le plus grand nombre de <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf479230402d26c1cdea7eb155c0f8eb8b2aeb5ae784cda94abaa453950b6423ef30bb4c94373ae1c6da850b4e7c1cf0174\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>c<\/strong><\/a><a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf479230402d26c1cdea7eb155c0f8eb8b2aeb5ae784cda94abaa453950b6423ef30bb4c94373ae1c6da850b4e7c1cf0174\" data-dig-id=\"LP-8923-b02e282d\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"entrales au gaz\" class=\"rbc-link-format\">entrales au gaz<\/a> (avant m\u00eame la Chine)&nbsp;\u2013, 20&nbsp;% des nouvelles installations seront coupl\u00e9es \u00e0 des centres de donn\u00e9es.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2794 \u00c9tant donn\u00e9 la multiplication exponentielle des requ\u00eates entourant les images et les vid\u00e9os, il est hautement probable qu\u2019une tarification progressive se mettra en place pour les gros utilisateurs de donn\u00e9es, tout comme pour ceux qui emploient massivement l\u2019IA, pr\u00e9cise Shaz&nbsp;Merwat.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c0 l\u2019Universit\u00e9 d\u2019Oxford, <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf40f2612a80f4753437e24516f9750a635edb5a0f1a78b37559b3d0b108b5d29171ba3286f1409602475022ad1d11dc767\" data-dig-id=\"LP-8923-74cf5bed\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"Felippa Amanta\" class=\"rbc-link-format\">Felippa Amanta<\/a>, auteure d\u2019une \u00e9tude sur les hypertrucages, va plus loin&nbsp;: \u00ab&nbsp;Au-del\u00e0 de la consommation d\u2019\u00e9nergie qu\u2019ils impliquent, les hypertrucages vont avoir des effets bien plus marqu\u00e9s sur l\u2019information diffus\u00e9e autour des changements climatiques et sur l\u2019\u00e9motion qu\u2019ils suscitent.&nbsp;\u00bb<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-rbc-section-block  pos-rel\" style=\"border-radius:0px\">\n<div class=\"wp-block-rbc-section-inner-block  section-inner\" style=\"border-radius:0x\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-rbc-dark-blue-tint-color has-text-color has-link-color wp-elements-42dc1e81868183eb072a342dc5e2b3c3\" id=\"h-le-regne-du-charbon-s-eternise\">Le r\u00e8gne du charbon s\u2019\u00e9ternise<\/h2>\n\n\n\n<p>Le graphique qui suit t\u00e9moigne de la r\u00e9silience des combustibles fossiles. La demande en charbon a battu un nouveau record l\u2019ann\u00e9e derni\u00e8re, tout comme la consommation de charbon par les centrales \u00e9lectriques. Le commerce de marchandises \u00e0 forte empreinte carbone a aussi battu des records en&nbsp;2024. Le charbon est le combustible fossile le plus fortement carbon\u00e9&nbsp;; il entra\u00eene des \u00e9missions en moyenne <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf4994588025f63e24162d8b409ad65b4a638ad5b5e7a2089012ccd863e4d90ca1f3b4604622081d7ff83faaaf81c536de2\" data-dig-id=\"LP-8923-a4f64e3e\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"50&nbsp;%&nbsp;plus \u00e9lev\u00e9es\" class=\"rbc-link-format\">50&nbsp;%&nbsp;plus \u00e9lev\u00e9es<\/a> que celles qui d\u00e9coulent du gaz naturel.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"756\" width=\"1024\" src=\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-Weekly-Charts-for-8.14-FR.png?quality=80&amp;w=1024\" alt=\"\" class=\"wp-image-9122\" srcset=\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-Weekly-Charts-for-8.14-FR.png 4000w, https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-Weekly-Charts-for-8.14-FR.png?resize=300,221 300w, https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-Weekly-Charts-for-8.14-FR.png?resize=768,567 768w, https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-Weekly-Charts-for-8.14-FR.png?resize=1024,756 1024w, https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-Weekly-Charts-for-8.14-FR.png?resize=1536,1134 1536w, https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-Weekly-Charts-for-8.14-FR.png?resize=2048,1511 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Voici pourquoi le charbon risque de ne pas \u00eatre d\u00e9tr\u00f4n\u00e9 avant quelque temps&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-rbc-list is-style-black-disc\">\n<li class=\"wp-block-rbc-list-item\">\n<p>La Chine compte pour 56&nbsp;% de la demande mondiale, mais l\u2019Inde et les \u00c9tats-Unis sont cens\u00e9s augmenter leur production..<\/p>\n<\/li>\n\n\n\n<li class=\"wp-block-rbc-list-item\">\n<p>Les \u00c9tats-Unis se repenchent sur plusieurs <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=eae7a9602f7dbbf48d1a44a008cd8278def18490a0f9dd8c4daacad5f08fc2b9b775b890eede144f68892ca993c944aaf4136b09ec4d8dfd\" data-dig-id=\"LP-8923-cc108c7a\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"r\u00e8glements\" class=\"rbc-link-format\">r\u00e8glements<\/a> qui visaient \u00e0 limiter l\u2019emploi du charbon comme source d\u2019\u00e9lectricit\u00e9. Sous pr\u00e9texte de renforcer la s\u00e9curit\u00e9 \u00e9nerg\u00e9tique du pays, M.&nbsp;Trump a par ailleurs aboli, par <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=93f599aef4368091626004466ac1b3b7b46b20c54d12feae0a54636ee27b0200b9b9713571b1ff06bd1df463b5125882d03d8cdad920cbea\" data-dig-id=\"LP-8923-d195ff0d\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"d\u00e9cret pr\u00e9sidentiel\" class=\"rbc-link-format\">d\u00e9cret pr\u00e9sidentiel<\/a>, les cibles anti\u00e9missions \u00ab&nbsp;inatteignables&nbsp;\u00bb impos\u00e9es aux centrales au charbon<\/p>\n<\/li>\n\n\n\n<li class=\"wp-block-rbc-list-item\">\n<p>TL\u2019<a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=93f599aef436809173e53ed0f56fb680089de58cc03277c749e649083af66991c8c523cdc54c4de7e027cc72b934bea855e3329d08c64143\" data-dig-id=\"LP-8923-84afbab5\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"AIE\" class=\"rbc-link-format\">AIE<\/a> pr\u00e9voit que la consommation mondiale de charbon va plafonner en&nbsp;2026 tout en augmentant de&nbsp;5&nbsp;% dans les nations en forte croissance de l\u2019Asie du Sud-Est.<\/p>\n<\/li>\n\n\n\n<li class=\"wp-block-rbc-list-item\">\n<p>L\u2019<a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=93f599aef436809110fdb5ff8a9bb374b78f7cb6f035b209decfd8aaf75b62b94777d99458349e4ff0e4b8b3f1672fb58d69988dfe07778a\" data-dig-id=\"LP-8923-9fc15d4c\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"AIE\" class=\"rbc-link-format\">AIE<\/a> s\u2019attend toutefois \u00e0 ce que les centrales \u00e9lectriques au charbon c\u00e8dent la place en&nbsp;2025 \u00e0 celles qui utilisent des sources d\u2019\u00e9nergie renouvelables.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-rbc-section-block  pos-rel\" style=\"border-radius:0px\">\n<div class=\"wp-block-rbc-section-inner-block  section-inner\" style=\"border-radius:0x\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-rbc-dark-blue-tint-color has-text-color has-link-color wp-elements-2d8a458639c32d3229884542090f44ca\" id=\"h-tendances-technologie-et-science\">Tendances, technologie et science <\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Ballard face aux interrogations que suscite l\u2019hydrog\u00e8ne.<\/strong> L\u2019entreprise de Vancouver qui mise sur l\u2019hydrog\u00e8ne depuis&nbsp;1979 a proc\u00e9d\u00e9 \u00e0 un deuxi\u00e8me remaniement majeur en moins d\u2019un&nbsp;an, ce qui t\u00e9moigne des difficult\u00e9s que conna\u00eet le secteur des piles \u00e0 combustible, apr\u00e8s des ann\u00e9es d\u2019engouement. Sous la direction de son nouveau PDG, Marty&nbsp;Neese, <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=93f599aef4368091f67151fe58d6ee538428f341fde5c7475703233917a8f2b0bff68e0214fa14c5eeae564af4ad34ea0a39fbf8137f830a\" data-dig-id=\"LP-8923-fdcdf2b0\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"Ballard\" class=\"rbc-link-format\">Ballard<\/a> va se concentrer sur les domaines o\u00f9 ses produits suscitent l\u2019int\u00e9r\u00eat (autobus urbains et alimentations de secours fixes, notamment). L\u2019objectif de r\u00e9duction de&nbsp;30&nbsp;% des charges d\u2019exploitation en&nbsp;2026 semble indiquer que l\u2019hydrog\u00e8ne se taille sa place moins vite que ne le pr\u00e9voyaient le march\u00e9&#8230; ou les strat\u00e8ges de Ballard.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Coup de frein mondial sur les \u00e9nergies renouvelables.<\/strong> Au cours des six derniers mois, la congestion des r\u00e9seaux a r\u00e9duit de pr\u00e8s de&nbsp;<a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=93f599aef4368091f9bc0bcf52def8e6399054c60c12263d008bed5c0e84720adde8155c731ac56edd3731d3e89f404c3a0c66b010e67b5e\" data-dig-id=\"LP-8923-3dc25532\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"40&nbsp;%\" class=\"rbc-link-format\">40&nbsp;%<\/a> la capacit\u00e9 \u00e9cossaise de production d\u2019\u00e9nergie \u00e9olienne. C\u2019est le cas le plus r\u00e9cent de ces blocages de plus en plus nombreux qui ralentissent le d\u00e9veloppement des unit\u00e9s de production d\u2019\u00e9nergie renouvelable et abordable. Pour chaque dollar investi dans les sources renouvelables, 60&nbsp;cents seulement sont consacr\u00e9s aux r\u00e9seaux et au stockage d\u2019\u00e9nergie. Le ratio devrait \u00eatre de&nbsp;100&nbsp;%, selon l\u2019ONU, qui remarque qu\u2019il y a actuellement trois fois plus d\u2019installations en attente de raccordement que l\u2019an dernier.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Le solaire et l\u2019\u00e9olien en perte de vitesse.<\/strong> En raison de la guerre que livre l\u2019administration am\u00e9ricaine aux \u00e9nergies renouvelables, des projets totalisant 22&nbsp;milliards&nbsp;$&nbsp;US ont \u00e9t\u00e9 suspendus au cours des six premiers mois, <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=93f599aef4368091024c0593bd3f1495802ac17dbb20cc846cf151b6d5570782f0c41e0b02d80dcf5e9e8473896e3799c5dc3efbe4efcd08\" data-dig-id=\"LP-8923-af420e66\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"selon l\u2019organisme&nbsp;E2\" class=\"rbc-link-format\">selon l\u2019organisme&nbsp;E2<\/a>. Cela repr\u00e9sente 16&nbsp;500 emplois perdus. Dans la foul\u00e9e du projet de loi <em>Big Beautiful Bill<\/em> qui entra\u00eenerait le retrait acc\u00e9l\u00e9r\u00e9 des cr\u00e9dits accord\u00e9s aux producteurs d\u2019\u00e9nergie faiblement carbon\u00e9e, un nouveau <a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=93f599aef4368091bde53a881c218b587e325190639bff023809dd897150819c82cbc0999a70f075c00c7f1cb8f93920ba83ca9b101eaf80\" data-dig-id=\"LP-8923-e0854752\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"d\u00e9cret f\u00e9d\u00e9ral\" class=\"rbc-link-format\">d\u00e9cret f\u00e9d\u00e9ral<\/a> va imposer des examens plus s\u00e9v\u00e8res aux projets solaires et \u00e9oliens, sous pr\u00e9texte de pr\u00e9server \u00ab&nbsp;la beaut\u00e9 des paysages naturels de notre grand pays&nbsp;\u00bb. Un \u00e9cho \u00e0 une certaine directive promulgu\u00e9e par l\u2019<a href=\"https:\/\/click.communication.rbc.com\/?qs=93f599aef4368091c57921535a41a5f0fa5004000ccd91e6c0b917cfa34647e699c8c3cbba09e8ea160e260e142a5313e1f39c0809a48562\" data-dig-id=\"LP-8923-c5bf7d0f\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"Alberta\" class=\"rbc-link-format\">Alberta<\/a> en&nbsp;2024&nbsp;?<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-rbc-section-block  pos-rel\" style=\"border-radius:0px\">\n<div class=\"wp-block-rbc-section-inner-block  section-inner\" style=\"border-radius:0x\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-rbc-dark-blue-tint-color has-text-color has-link-color wp-elements-3e5fe81a821420d259e0d11e9fe2906d\" id=\"h-rbc-briefings\">RBC Briefings<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-rbc-list is-style-black-disc\">\n<li class=\"wp-block-rbc-list-item\">\n<p><a href=\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/la-zone-commerciale\/la-politique-de-trump-coute-48-milliards-de-dollars-us-aux-acheteurs-americains\/\" data-dig-id=\"LP-16706-831e649e\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"Trade Zone: The Great Canadian Stampede to find new trading partners\" class=\"rbc-link-format\">Zone commerciale<strong>&nbsp;:<\/strong>&nbsp;La politique de Trump co\u00fbte 48&nbsp;milliards de dollars&nbsp;US aux acheteurs am\u00e9ricains<\/a><\/p>\n<\/li>\n\n\n\n<li class=\"wp-block-rbc-list-item\">\n<p><a href=\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/lespace-commercial-commentaire\/lintelligence-artificielle-deviendra-t-elle-bientot-une-influence-artificielle\/\" data-dig-id=\"LP-16706-831e649e\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"Trade Zone: The Great Canadian Stampede to find new trading partners\" class=\"rbc-link-format\">L\u2019intelligence artificielle deviendra-t-elle bient\u00f4t une influence artificielle&nbsp;?<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns pad-b has-cool-white-background-color has-background is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column mar-t-qtr mob-mar-t-qtr is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"mar-l-hlf mob-mar-l-hlf\">Cr\u00e9\u00e9 par&nbsp;<strong>Yadullah Hussain<\/strong>, Directeur de r\u00e9daction, RBC Institut d\u2019action climatique.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"mar-l-hlf mob-mar-l-hlf mar-t-hlf mob-mar-t-hlf mar-b-hlf mob-mar-b-hlf\">Le bulletin Bouleversements climatiques ne pourrait pas exister sans la collaboration d<em>e\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/john-stackhouse-a113419\/\">John Stackhouse<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/jordan-brennan-phd\/\" data-dig-id=\"LP-7236-2e8b11a6\" data-dig-label=\"Jordan Brennan\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-category=\"LP\" class=\"rbc-link-format\">Jordan Brennan<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/johnintini\/\" data-dig-id=\"LP-7236-3efbba80\" data-dig-label=\"John Intini\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-category=\"LP\" class=\"rbc-link-format\">John Intini<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/panahov\/\">Farhad Panahov<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/lisa-ashton-a78b6656\/\">Lisa Ashton<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/shazmerwat\/\">Shaz Merwat<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/vivan-sorab-4a503623\/\">Vivan Sorab<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/capricebiasoni\/\">Caprice Biasoni<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/lavanyakaleeswaran\/\" data-dig-id=\"LP-7236-7ac7bbec\" data-dig-label=\"Lavanya Kaleeswaran\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-category=\"LP\" class=\"rbc-link-format\">Lavanya Kaleeswaran<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/joelleschonberg\/\" data-dig-id=\"LP-7236-21f8f85c\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"link click\" data-dig-label=\"Joelle Schonberg\" class=\"rbc-link-format\">Joelle Schonberg<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"mar-l-hlf mob-mar-l-hlf mar-b-hlf mob-mar-b-hlf\">Avez-vous des commentaires, des f\u00e9licitations ou, euh, des critiques \u00e0 faire&nbsp;?&nbsp;\u00c9crivez-moi \u00e0<em> (<\/em><a href=\"mailto:yadullahhussain@rbc.com\">mailto:yadullahhussain@rbc.com<\/a><em>).<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns has-border-color is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"border-color:#0b0b0b;border-width:1px\">\n<div class=\"wp-block-column mar-t-hlf mob-mar-t-hlf mar-b-hlf mob-mar-b-hlf is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center has-text-major-lg-font-size\">Bulletin d\u2019information sur le climat<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-a89b3969 wp-block-buttons-is-layout-flex\"><div>\n<div class=\"wp-block-button  is-style-primary primary btn before\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.rbc.com\/climate-action-institute\/subscribe.html\" data-dig-id=\"LP-7236-c41bc9ec\" data-dig-category=\"LP\" data-dig-action=\"button click\" data-dig-label=\"s\u2019inscrire-https:\/\/www.rbc.com\/climate-action-institute\/subscribe.html \">s\u2019inscrire<\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Plus, contrer l\u2019inqui\u00e9tude et le d\u00e9couragement gr\u00e2ce \u00e0 la litt\u00e9ratie climatique.<\/p>\n","protected":false},"author":89,"featured_media":8964,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"disable_focal_point":true,"featured_image_focal_point":{"x":0.5,"y":0.5},"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"rbc_tl_category":[143,135],"rbc_tl_tag":[],"class_list":["post-8923","rbc_tl","type-rbc_tl","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","rbc_tl_category-bouleversements-climatiques","rbc_tl_category-institut-action-climatique"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.2 (Yoast SEO v27.2) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Bouleversements climatiques\u00a0: La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle - RBC<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Plus, contrer l\u2019inqui\u00e9tude et le d\u00e9couragement gr\u00e2ce \u00e0 la litt\u00e9ratie climatique.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bouleversements climatiques : La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Plus, contrer l\u2019inqui\u00e9tude et le d\u00e9couragement gr\u00e2ce \u00e0 la litt\u00e9ratie climatique.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"RBC\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-25T13:43:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Branded-1200x627-1.jpg?quality=80\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1306\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Bouleversements climatiques\u00a0: La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/\",\"url\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/\",\"name\":\"Bouleversements climatiques\u00a0: La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle - RBC\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80\",\"datePublished\":\"2025-08-18T20:55:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-25T13:43:54+00:00\",\"description\":\"Plus, contrer l\u2019inqui\u00e9tude et le d\u00e9couragement gr\u00e2ce \u00e0 la litt\u00e9ratie climatique.\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80\",\"width\":7250,\"height\":3500},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/\",\"name\":\"RBC\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bouleversements climatiques\u00a0: La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle - RBC","description":"Plus, contrer l\u2019inqui\u00e9tude et le d\u00e9couragement gr\u00e2ce \u00e0 la litt\u00e9ratie climatique.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Bouleversements climatiques : La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle","og_description":"Plus, contrer l\u2019inqui\u00e9tude et le d\u00e9couragement gr\u00e2ce \u00e0 la litt\u00e9ratie climatique.","og_url":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/","og_site_name":"RBC","article_modified_time":"2025-08-25T13:43:54+00:00","og_image":[{"width":2500,"height":1306,"url":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Branded-1200x627-1.jpg?quality=80","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Bouleversements climatiques\u00a0: La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/","url":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/","name":"Bouleversements climatiques\u00a0: La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle - RBC","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80","datePublished":"2025-08-18T20:55:33+00:00","dateModified":"2025-08-25T13:43:54+00:00","description":"Plus, contrer l\u2019inqui\u00e9tude et le d\u00e9couragement gr\u00e2ce \u00e0 la litt\u00e9ratie climatique.","inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80","contentUrl":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80","width":7250,"height":3500},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/#website","url":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/","name":"RBC","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"}]}},"parsely":{"version":"1.1.0","canonical_url":"https:\/\/rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/","smart_links":{"inbound":0,"outbound":0},"traffic_boost_suggestions_count":0,"meta":{"@context":"https:\/\/schema.org","@type":"NewsArticle","headline":"Bouleversements climatiques\u00a0: La menace de l\u2019hypertrucage \u00e9nergivore de l\u2019intelligence artificielle","url":"http:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/bouleversements-climatiques\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\/"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80&w=150&h=150&crop=1","image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80"},"articleSection":"Uncategorized","author":[{"@type":"Person","name":"lavanyakaleeswaran"}],"creator":["lavanyakaleeswaran"],"publisher":{"@type":"Organization","name":"RBC","logo":""},"keywords":[],"dateCreated":"2025-08-18T20:55:33Z","datePublished":"2025-08-18T20:55:33Z","dateModified":"2025-08-25T13:43:54Z"},"rendered":"<script type=\"application\/ld+json\" class=\"wp-parsely-metadata\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@type\":\"NewsArticle\",\"headline\":\"Bouleversements climatiques\\u00a0: La menace de l\\u2019hypertrucage \\u00e9nergivore de l\\u2019intelligence artificielle\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.rbc.com\\\/fr\\\/leadership-avise\\\/institut-action-climatique\\\/bouleversements-climatiques\\\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\\\/\",\"mainEntityOfPage\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/www.rbc.com\\\/fr\\\/leadership-avise\\\/institut-action-climatique\\\/bouleversements-climatiques\\\/la-menace-de-lhypertrucage-energivore-de-lintelligence-artificielle\\\/\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.rbc.com\\\/fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/5\\\/2025\\\/08\\\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80&w=150&h=150&crop=1\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rbc.com\\\/fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/5\\\/2025\\\/08\\\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80\"},\"articleSection\":\"Uncategorized\",\"author\":[{\"@type\":\"Person\",\"name\":\"lavanyakaleeswaran\"}],\"creator\":[\"lavanyakaleeswaran\"],\"publisher\":{\"@type\":\"Organization\",\"name\":\"RBC\",\"logo\":\"\"},\"keywords\":[],\"dateCreated\":\"2025-08-18T20:55:33Z\",\"datePublished\":\"2025-08-18T20:55:33Z\",\"dateModified\":\"2025-08-25T13:43:54Z\"}<\/script>","tracker_url":"https:\/\/cdn.parsely.com\/keys\/rbc.com\/p.js"},"featured_img":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/08\/Climate-Crunch-8.14-Blog-Image_Banner-wide.jpg?quality=80&w=1024","coauthors":[],"author_meta":{"author_link":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/author\/lavanyakaleeswaran\/","display_name":"lavanyakaleeswaran"},"relative_dates":{"created":"Publi\u00e9 8 mois il y a","modified":"Mis \u00e0 jour 8 mois il y a"},"absolute_dates":{"created":"Publi\u00e9 le 18 ao\u00fbt 2025","modified":"Mise \u00e0 jour le 25 ao\u00fbt 2025"},"absolute_dates_time":{"created":"Publi\u00e9 le 18 ao\u00fbt 2025 8:55  ","modified":"Mise \u00e0 jour le 25 ao\u00fbt 2025 1:43  "},"featured_img_caption":"","tax_additional":{"rbc_tl_category":{"linked":["<a href=\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/bouleversements-climatiques\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Bouleversements climatiques<\/a>","<a href=\"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/leadership-avise\/institut-action-climatique\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Institut Action Climatique<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Bouleversements climatiques<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Institut Action Climatique<\/span>"],"slug":"rbc_tl_category","name":"Categories"},"rbc_tl_tag":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"rbc_tl_tag","name":"Tags"}},"series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/rbc_tl\/8923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/rbc_tl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/rbc_tl"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/89"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/rbc_tl\/8923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9279,"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/rbc_tl\/8923\/revisions\/9279"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"rbc_tl_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/rbc_tl_category?post=8923"},{"taxonomy":"rbc_tl_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rbc.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/rbc_tl_tag?post=8923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}